อารัมภบท / ความเป็นมาโครงการ

สื่อสงฆ์ไทยไกลโรคเป็นผลงานวิจัยจากโครงการสงฆ์ไทยไกลโรค (พ.ศ. 2554 -2561) โดยการสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ประกอบด้วยสื่อสำหรับพระสงฆ์ที่มีชื่อว่า สื่อสงฆ์ไทยไกลโรค 4.0 จำนวน 4 ชิ้น สื่อสำหรับฆราวาส 7 ชิ้น และสื่อสำหรับผู้ค้าและผู้ปรุงอาหารถวายพระสงฆ์อีก 4 ชิ้น เพื่อให้สามารถจัดโภชนาหาร และปานะอย่าง เหมาะสมถวายพระสงฆ์ ทั้งนี้เพื่อให้การแก้ไขปัญหาเกิดขึ้นพร้อมๆ กันให้มีประสิทธิภาพ โดยที่ไม่ปล่อยให้พระสงฆ์ แก้ไขปัญหาแต่เพียงฝ่ายเดียว โครงการสงฆ์ไทยไกลโรคได้ทำการวิจัยปัญหาด้านการฉันภัตตาหาร และด้านโภชนาการในพระสงฆ์ เพื่อนำมาแก้ไขปัญหาให้ตรงจุดและยั่งยืน โครงการระยะที่ 1 เริ่มขึ้นเมื่อเดือนสิงหาคม 2554 ได้ทำการสำรวจอาหารที่ถวายพระสงฆ์ในเมือง พบว่า ส่วนใหญ่ญาติโยมมีเวลาน้อย ไม่สามารถปรุงอาหารมาถวายพระสงฆ์เหมือนสมัยก่อน ยุคสมัยที่เร่งรีบทำให้ฆราวาส ต้องอาศัยอาหารที่จำหน่ายใส่บาตรเป็นชุด แต่ละชุดประกอบด้วยข้าวสวย กับข้าว ขนม และน้ำ อาหารสุขภาพเป็นสิ่งที่หาได้ยาก รวมถึงอาหารที่ให้ใยอาหาร ผัก ผลไม้ นมวัว ก็มีน้อย ที่ถวายกันบ่อยเป็นแกงกะทิ ขนมหวาน หรือกิจนิมนต์ บางครั้งก็เป็นอาหารโต๊ะจีนซึ่งมีไขมันมากเหล่านี้เป็นความเสี่ยงให้เกิดโรคเรื้อรังต่างๆ ดังนั้น สื่อที่จะช่วยให้ฆราวาสเลือกอาหารใส่บาตรได้อย่างถูกต้อง เป็นสิ่งสำคัญ จากการสัมภาษณ์ฆราวาสเองก็เห็นว่ายังมีสื่อน้อยมาก ทั้งที่เป็นสิ่งที่มีความจำเป็น ดังนั้น โครงการจึงดำเนินการผลิตสื่อ จากองค์ความรู้ที่ได้ทำการวิจัย ทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ นำสื่อไปทดสอบ 4 ภูมิภาคของประเทศไทย ซึ่งเรียกว่า ชุดสื่อสงฆ์ไทยไกลโรค จากงานวิจัยในโครงการที่ผ่านมาจึงนำมาปรับปรุงเป็นสื่อสงฆ์ไทยไกลโรค เพื่อช่วยให้พระสงฆ์ ฆราวาส และผู้ค้าอาหารใส่บาตรร่วมกันพลิกฟื้นสุขภาวะพระสงฆ์

รศ.ดร.เภสัชกรหญิงจงจิตร อังคทะวานิช

หัวหน้าโครงการ