รศ.ดร.ภญ.จงจิตร อังคทะวานิช คณะสหเวชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หัวหน้าโครงการสงฆ์ไทยไกลโรค กล่าวว่า ปัจจุบันพฤติกรรมการทำบุญเปลี่ยนไปมาก คนส่วนใหญ่นิยมซื้ออาหารสำเร็จรูป เพราะความสะดวกและไม่ต้องลงมือทำเอง ซึ่งจากการสำรวจพบว่า อาหารดังกล่าวมีโปรตีนเพียง 2 ใน 3 ของโปรตีนที่ร่างกายควรจะได้รับ จึงทำให้พระสงฆ์ได้รับโปรตีนไม่เพียงพอ นอกจากนี้อาหารยังเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดโรคต่างๆ ในพระสงฆ์อีกด้วย

            จากศึกษาวิจัยปัญหาโภชนาการพระสงฆ์ในเมือง ตั้งแต่ปี 2554-2558 ในโครงการสงฆ์ไทยไกลโรค โดยการสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเริมสุขภาพ (สสส.) พบพระสงฆ์เป็นโรคอ้วน 48% โรคเบาหวาน 10.4% โรคคอเลสเตอรอลสูง 42% และโรคความดันโลหิตสูงอีก 23% ซึ่งสาเหตุหลักเกิดจากการได้รับอาหารที่ไม่ถูกหลักโภชนาการ ดังนั้นการถวายอาหารที่ถูกหลักโภชนาการ จึงเป็นปัจจัยสำคัญต่อการสร้างเสริมให้พระสงฆ์มีสุขภาพที่ดี

           รศ.ดร.ภญ.จงจิตร ได้แนะนำอาหารใส่บาตรสุขภาพดีสำหรับพระสงฆ์ ด้วย 6 วิธี ได้แก่ 

1. เสริมข้าวกล้อง หรือจะผสมข้าวกล้องกับข้าวขาวอย่างละครึ่งก็ได้
2. เน้นอาหารที่มีผัก หรือเสริมผลไม้
3. หลีกเลี่ยงกะทิในการประกอบอาหารและขนมหวาน
 โดยสามารถใช้กะทิผสมนมสดรสจืด นมพร่องมันเนย หรือนมไขมันต่ำ ก็ได้
4. ลดความเค็มในการปรุงอาหาร
5. ลดอาหารที่มันจัด และ
6. ลดความหวาน ซึ่งเป็นสิ่งที่ต้องพึ่งระวังเป็นอย่างมาก เพราะน้ำตาลแฝงมาทั้งในอาหาร ขนมหวาน และเครื่องดื่ม (น้ำปานะ)

“ส่วนมากพระสงฆ์จะได้รับน้ำตาลมาจากเครื่องดื่ม หรือเรียกว่าน้ำปานะ ซึ่งน้ำปานะที่ฆราวาสนำมาถวายมักจะเป็น น้ำอัดลม น้ำผลไม้ รวมถึงน้ำหวานชนิดต่างๆ นั่นล้วนแล้วแต่มีส่วนผสมของน้ำตาลทั้งนั้น เมื่อพระสงฆ์ฉันเข้าไปในช่วงท้องว่าง น้ำตาลในเครื่องดื่มเหล่านั้นจะดูดซึมเข้าสู่กระแสเลือดอย่างรวดเร็ว และหากเกิดขึ้นซ้ำๆ สะสมไปเรื่อยๆ จะทำให้เกิดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคต่างๆ ได้ เช่นโรคอ้วน โรคเบาหวาน โดยเฉพาะพระสงฆ์ที่มีพันธุกรรม หรือภาวะน้ำหนักตัวเกินก็จะยิ่งเกิดความเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวานเพิ่มมากขึ้น ซึ่งน้ำปานะที่จะถวายพระสงฆ์ควรเป็นปานะที่มีโปรตีน เช่น นมพร่องมันเนย นมไขมันต่ำ หรือนมถั่วเหลืองหวานน้อย เพราะจะช่วยให้อิ่มท้อง และยังทำให้ลดการฉันท์ให้น้อยลงด้วย” หัวหน้าโครงการสงฆ์ไทยไกลโรค บอกเพิ่มเติม

รศ.ดร.ภญ.จงจิตร ยังได้กล่าวถึงโครงการ “ครัวต้นแบบ สงฆ์โภชนาดี” ภายใต้โครงการวิจัยการขับเคลื่อนสื่อโภชนาการสงฆ์ไทยไกลโรคเพื่อสงฆ์ไทยเข้มแข็งและยั่งยืน ร่วมกับมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (มจร.) โดยการนำสื่อชุดครัวไทยไกลโรค เสนอ 8 วิธี ให้กับแม่ครัวใน มจร.ในการประกอบอาหารให้แก่พระสงฆ์อย่างถูกสุขลักษณะ กับข้อแนะนำ “8 วิธี หนีโรคภัย” ด้วยกลอนที่จำง่ายๆ และสามารถนำไปปฏิบัติได้จริง ดังนี้

“อาหารต่างๆ ยกวางเหนือพื้น ดิบสุกอย่าฝืนแยกภาชนะใส่

เนื้อผัดหรือแกง แช่เย็นเร็วไว ผักผลไม้ล้างให้ ไร้เชื้อ เคมี

ปรุงเสร็จแล้วปิดภาชนะดีกว่า ข้าวกล้องผักปลา ปรุงมาเพื่อสงฆ์

กะทิลดได้ ใส่นมวัวลง พลาสติกหมดพิษสงลดร้อนก่อนเท”


เพราะหัวใจสำคัญที่จะสามารถช่วยดูแลสุขภาพของพระสงฆ์ได้ คืออาหาร ดังนั้นการถวายอาหารที่ถูกหลักโภชนาการ จึงเป็นปัจจัยสำคัญต่อการสร้างเสริมให้พระสงฆ์มีสุขภาพที่ดี